RESTAURATIE EN CONSERVATIE BEELDHOUWWERK
saving the past for the future...
 

EXPERTISE

Klik voor meer info...

 

STEENRESTAURATIE

Bij de behandeling van stenen kunstvoorwerpen of monumenten komen verschillende werkzaamheden aan bod zoals het reinigen, consolideren van de verpoederde drager (steen), fixeren van losse steenschilfers, fixeren van opstuwingen in de polychromie, injectie van barsten in de drager, herstel van voegwerk, herbevestigen van de constructie, invullen van lacunes, plastisch herstel van delen van het beeldhouwwerk, e.a.

Bij onroerend erfgoed in de publieke ruimte kunnen stukken verloren gaan door bvb. vandalisme of natuurrampen. Het plastisch herstellen of het invullen van lacunes kan gebeuren aan de hand van een reconstructie met herstelmortel of een passtuk in steen. In het laatste geval spreken we over een harde restauratietechniek. Het steenkappen gebeurt op de traditionele manier met beitel, hamer en driepuntspasser. De reconstructie gebeurt aan de hand van een origineel voorbeeld of een geboetseerd ontwerp gebaseerd op vergelijkingsmateriaal of oude foto’s.

Vervanging van steenvolumes blijft een uitzonderingsmaatregel. De aanwezig natuursteen is namelijk uniek, drager van de afwerking of vormgeving en ook van immateriële waarden en tradities. De sporen van verwering of gebruik verwijzen naar de tijd en de ouderdom van het object.

CONSERVATIE BEELDHOUWWERK

Voor objecten in een museale context wordt vaak geopteerd voor een conservatiebehandeling. Ingrepen zoals het reinigen, consolideren van de verpoederde drager (steen), fixeren van losse steenschilfers, fixeren van opstuwingen in de polychromie, e.a. hebben tot doel de bewaring van het object te verzekeren en de levensduur te verlengen.

RESTAURATIE MUURSCHILDERKUNST

Op de eerste plaats komen de conservatiewerkzaamheden aan bod zoals de consolidatie en fixatie van mortel- en verflagen met het oog op het maximaal behoud van waardevol materiaal. Bij dringende gevallen kan, in afwachting van de restauratiebehandeling, een noodfixatie uitgevoerd worden om verder materiaalverlies te voorkomen.

De restauratiebehandeling omvat werkzaamheden zoals het invullen van lacunes in de mortel- en verflagen, reiniging, vernisafname, retouches en reconstructies van de schildering.

Muurschilderingen die in de loop van de jaren overschilderd zijn kunnen opnieuw zichtbaar gemaakt worden door middel van een vrijlegging. Het verwijderen van overschilderingen kan mechanisch bvb. met scalpel en/of met solventen uitgevoerd worden.

RESTAURATIE STUC-EN STAFFWERK

Bij de behandeling van lacunes in geornamenteerde plafonds en muren in stuc-of staffwerk worden ornamenten en lijsten geboetseerd of gemouleerd naar origineel model. Lijsten worden getrokken in situ of in het atelier, zowel in gips- als in kalkmortel.

STRATIGRAFISCH KLEURONDERZOEK

Een stratigrafisch kleuronderzoek gebeurt op kunstvoorwerpen, monumenten en interieurs voorzien van afwerkingslagen. Het stratigrafisch kleuronderzoek behoort tot het vooronderzoek en beoogt antwoorden te formuleren op vragen zoals wat is de oorspronkelijke poly- of monochrome afwerking, welke afwerkingen werden nadien aangebracht en in welke staat bevinden zich deze verflagen.

Het onderzoek van de afwerkingslagen gebeurt aan de hand van observaties in de lacunes van de afwerkingslagen of het verfpakket en aan de hand van stratigrafische vensters. Bij een stratigrafisch venster wordt trapsgewijs een klein deel van elke verflaag met scalpel vrijgelegd, van zowel de afwerkingslagen als de onderlagen. De observaties en het vrijleggen van de stratigrafische vensters gebeuren met behulp van een versterkende loupebril of microscoop. Enkele samples van het verfpakket worden ingebed in een hars en gepolijst, om daarna vergroot te worden onder een microscoop.

Alle observaties en stratigrafische vensters worden genummerd, gefotografeerd, beschreven en weergegeven in een tabel. De locatie van alle observaties wordt weergegeven op een overzichtstekening. Deze tabel bevat informatie omtrent het aspect, de identificatie van de kleur met behulpt van de NCS code en textuur en de bewaringstoestand van de verschillende afwerkingen. Deze tabel wordt opgesteld volgens de opvolging van de interventies (origineel, 1e overschildering, 2e overschildering,...). De resultaten uit de observaties en de analyses worden geëvalueerd en geïnterpreteerd. Conclusies omtrent de kleurstelling worden per interventie visueel voorgesteld.

VOORONDERZOEK

Aan de behandeling van een object gaat een onderzoeksfase vooraf waarbij gekeken wordt naar de historische context en materiaaltechnische aspecten. In een materiaaltechnisch vooronderzoek wordt een antwoord geformuleerd op de vraag wat de originele techniek en materialen zijn en wat eventueel later toegevoegd is en bekijkt men de bewaringstoestand van het object.

Verder in het onderzoek wordt een visie op de behandeling geconcipieerd met een doelstelling en motivering voor de ingreep. Het geheel leidt tot een behandelingsvoorstel. Het vooronderzoek maakt samen met de beschrijving van de uitgevoerde behandeling deel uit van het behandelingsrapport.

Het uitvoeren van een vooronderzoek is in sommige gevallen ook een afzonderlijke opdracht, bvb. met het oog op het opstellen van een conditierapport en een behandelingsvoorstel als onderdeel van een lastenboek.