RESTAURATIE EN CONSERVATIE BEELDHOUWWERK
saving the past for the future...
 

RESTAURATIE VAN SCHELP EN OMRINGENDE BEELDEN IN PORTIEK RUBENSHUIS

 

 

Hier zat de schelp, je ziet de adelaars errondIn de portiek van het Rubenshuis valt meteen de mooie originele schelp op, volledig uitgevoerd in Avesnessteen. Toen we aan de restauratie van de portiek begonnen, was de schelp al gestut. Er was immers een reële kans dat die naar beneden zou vallen, aangezien de schelp op verschillende plaatsen gebroken was. We leggen even uit wat de reden daarvan was.

Het roest op de ankers waarmee de schelp was vastgemaakt, nam in de loop der tijd in volume toe. Door de spanning die daardoor ontstond, brak de schelp in stukken. Het bovenste deel van de schelp is volledig in twee delen gespleten en ook de twee steenvolumes die zich onderaan bevinden, zijn in het midden gebroken. Die stukken moeten we dus eerst lijmen. We geven hieronder graag wat meer uitleg over de beelden in portiek Rubenshuis.

 

PRACHTIGE BEELDEN IN PORTIEK RUBENSHUIS ROND DE SCHELP

 

Rechts en links van de schelp staan twee sierlijke arenden. Ze houden een guirlande of fruitslinger in de mond. Van de linkse adelaar bevindt zich binnenkort, wellicht vanaf september 2018, tijdelijk een mal in de bezoekersruimte van het Rubensmuseum. Op het beeld op de portiek zie je een kop maar geen poten. Bij de mal zie je net het omgekeerde. Daar heb je wel poten maar geen kop. De kop is stuk gegaan doordat de mallen slecht bewaard werden. Mal en beeld vullen elkaar dus mooi aan. Naast de adelaars bevinden zich twee ramskoppen op een voluut.

 

VREEMD STUK EXTRA STEEN EN LEUKE ACHTERLIGGENDE VERRASSING

 

Naast een pluim van de vleugel van de rechtse arend bots je opeens op een stuk steen dat er zomaar bijgeplakt lijkt. Het stuk steen lijkt gewoon aan de vleugel toegevoegd. Waarom dat is gedaan, is niet meteen duidelijk. Het zou kunnen dat het extra stuk steen de vleugel visueel meer volume moest geven. Eén ding is wel zeker: het toegevoegde stuk is heel oud. We hebben het stuk weggenomen om te kijken welke mortel er werd gebruikt. En van de gelegenheid gebruikgemaakt om ook de achterliggende pleisterlaag te bekijken boven en in de schelp.

Die blijkt al heel oud te zijn, zeker van in de tijd van Rubens. Deze plaats is dus een belangrijk studiegebied, omdat het al die tijd achter de mortel zat en dus beschermd was tegen weer, wind en tijd. We hebben een aantal lagen aangetroffen waarvan we dachten dat het verflagen waren. Dat zou ons de kans geven helemaal terug te gaan tot de tijd van Rubens. Bijkomend onderzoek heeft echter uitgewezen dat het gaat om een sinterlaag van de pleister. Na de restauratie plaatsen we de schelp terug, vullen we de gaten in de pleister op en herstellen we de voegen. Later brengen we een kalkmortellaag aan in de lacunes om alles weer mooi af te werken. Ook de voegen in de arend voegen we op met kalkmortel.

 

ANKERS EN HUN GEVAREN

Ankers en hun gevarenVeel monumenten en beeldhouwwerken werden vroeger verankerd met ijzer. IJzer is weliswaar heel sterk, maar het is ook enorm onderhevig aan roest. Dat roest veroorzaakt veel schade aan gebouwen en beeldhouwwerken omdat het uitzet en de steen doet breken. In plaats van ijzer is het beter om messing te gebruiken.

Messing bevat namelijk een corrosielaagje dat niet toeneemt in volume, maar altijd stabiel blijft. Het zet niet uit zoals wel gebeurt wanneer ijzer roest. Omdat messing duurder is, werd vroeger meer voor ijzer gekozen. Tegenwoordig kiezen we voor glasvezel, carbon, roestvast staal of titanium.

 

MUURANKER WEG

Hier zat een anker naar het achtergebouwNaast een van de rammen zaten vroeger twee muurankers. Die ankers stammen nog uit de tijd dat er een gebouw achter de portiek zat, dus van na Rubens’ tijd. Ooit was het portiekperceel nog in tweeën gesplitst, en de delen behoorden toe aan twee verschillende eigenaars. Ongeveer op een derde van het perceel stond een tuinmuurtje.

Toen het andere gebouw hierachter werd neergepoot functioneerde de portiekmuur als gevel. De portiekmuur en het achtergebouw werden toen verbonden met ankers. Omdat de ankers nu geen functie meer hebben – het achtergebouw is weg – en niet meer van belang zijn voor de stabiliteit, hebben we ze eruit gehaald. Er zit trouwens een dikke laag roest op. Die laag heeft breuken en barsten veroorzaakt.

 

MEER...

Ook geïnteresseerd in onze vorige update?

 

TERUG